Canberra

Toen Australie in 1901 een federatie werd, moesten er enkele moeilijke beslissingen genomen worden. Een van de moeilijkste beslissingen was, natuurlijk, wat wordt onze hoofdstad? Melbourne was in die tijd de grootste stad van Australie, maar Sydney de op een na grootste en toch zeker de oudste van het stel. Geen van de twee steden kon het toestaan dat de ander de hoofdstad werd, dus een compromis werd gesloten: 'We bouwen een nieuwe stad!'.

En zo werd een obscuur boerendorpje tot hoofdstad van de trotse, Australische federatie gebombardeerd. Het heette Canberra en dat is natuurlijk een verschrikkelijk saaie en onhoofdstadse naam. De hoofdstad van een nieuwe, grootse natie moet een naam hebben die die grootsheid reflecteert. Onder de vele voorstellen waren: Shakespeare, Wheatwoolgold, Democratia, Victoria Defendera Defender, Thirstyville en Emu. Even zag het er naar uit dat de hoofdstad de welluidende naam Sydmeladperbrisho zou gaan dragen (naar de eerste klinkers van de hoofdsteden der Australische staten), maar toen ook dit voorstel werd afgeschoten gaf men het op en bleef de naam Canberra hangen.

Aangezien Canberra in het midden van nergens ligt en er indertijd niet meer dan een paar honderd schapenboeren woonden, moest er een hoop gedaan worden. De hoofdstad van een trotse natie moest gebouwd worden. Als gevolg is Canberra tegenwoordig een van de grootste geplande steden in de wereld. En wat een plan! Lopend door Canberra kan je niet helpen jezelf af te vragen waar die stad nou eigenlijk is. Het is eerder een groot, reusachtig park met huisjes er tussen in. De ontwerpers moeten het volgende gedacht hebben: Iedere normale stad heeft een stadscentrum. In een stadscentrum zijn een hoop interessante dingen. Maar in het stadscentrum krijg je ook alle problemen. Vechtpartijen, rassenrellen, dronken lui die amok maken etc. Als gevolg worden er buitenwijken gebouwd waarin mensen in alle rust en vrede kunnen leven en weinig problem maken. Zou het dus niet heerlijk zijn om dat hele gedoen met het stadscentrum gewoon over te slaan en gelijk te beginnen met buitenwijken!?

Canberra heeft geen centrum. Het is een grote, uitgestrekte buitenwijk. Het is saai. Er is nergens een pub te bekennen. Het is de natte droom van iedereen voor wie buitenwijken het ultimum van beschaving zijn. Van niemand dus. Het is zelfs zo saai dat John Howard, toen hij in 1997 tot minister-president van Australie verkozen werd, besloot om niet zijn ambtswoning in Canberra te betrekken, maar om te blijven wonen in Sydney en heen en weer te forenzen. Dit ontluikte een furore onder de bewoners van Canberra, waarschijnlijk omdat ze zelf niet op dit idee gekomen waren.

Canberra is niet alleen maar saaiigheid in buitenwijken. Ik heb een heerlijke tijd gehad in de twee dagen dat ik er was. Canberra is tenslotte de hoofdstad en een hoofdstad heeft dingen zoals nationale gallerieen, oorlogsmusea, nationale wetenschapsmusea, anderssoortige musea van een nationaal kaliber en, uiteraard, het parlementsgebouw. Deze gebouwen liggen aan twee zijden van een reusachtig meer, Lake Burley Griffin, wat de stad zo'n beetje in tweeen splitst. Meest opmerkelijke aan dit meer is de fontein in het midden. In een geweldige, onaflatende ejaculatie van Australische trots, spuit deze fontijn zeker 40 meter de lucht in.

Hoewel de vele musea zeer indrukwekkend zijn (vooral het War Memorial, waar Saddam Husseins gouden Kalashnikof ligt), is het het parlementsgebouw dat het meest facinerend is. Half ingebouwd in een opgetrokken heuvel is dat het gebouw waar 'het' gebeurd. Het democratische proces van Australie. En ik had geluk: het was bijna 'question time' toen ik het 'House of Parliament' in liep. Question Time is wanneer de leden van parlement kritische vragen kunnen stellen aan de regering. Alle leden (inclusief prime-minister Howard en al zijn ministers, die tevens leden zijn van het parlement) moeten hiervoor aanwezig zijn. Je zou denken dat dit gebruikt wordt voor kritisch debat, maar niets is minder waar. Een voorbeeld van een 'vraag' van een van de leden van de regerende partij aan de minister van financien:

"Zou de minister het Huis kunnen informeren over de belastingsplannen, de alternatieven hiervoor en zijn reactie hier op?"
"Bedankt voor het stellen van deze belangrijke vraag, en mag ik u complimenteren op uw goede werk in ____ waar werkloosheid met 3 procent is gedaald. Dank u wel. Deze regering heeft de afgelopen 10 jaar, ieder jaar de belasting verlaagd" (wat volgt is een 5 minuten durende uiteenzetting van het geweldige belastingplan van de overheid) "Het alternatief is dat van de Labor Party, wat geen alternatief te noemen is aangezien ze nog geen enkel alternatief plan geproduceerd hebben. Maar we kunnen er zeker van zijn dat de door vakbonden gecontroleerde Labor Party de belastingen willen verhogen, wat een doodsklap zou zijn voor de normale bevolking, die ze beweren te representeren" Wat volgt is een 5 minuten durende beschuldiging aan het adres van de labor Party, waarin de woorden 'Union Thugs' (vakbondsboeven) meermalen gebruikt worden. In contrast krijgen de vragen van de oppositie doorgaans slechts zeer korte antwoorden, waarin de woorden 'Union Thugs' bijna altijd voorkomen.

Dit alles wordt vergezeld door een luid "Hear hear! Nonsence! Idiots!" en andere exclamaties aan beide kanten. Op het moment dat die oorverdovend worden roept de kamervoorzitter: "Order, order!" en als dat niet helpt worden er waarschuwingen gegeven (uitsluitend aan het adres van de party waar de kamervoorzitter geen lid van is. De voorzitter is altijd lid van de regerende partij) of worden er zelfs mensen de kamer uit gezet. Democratie is een mooi ding.

Nadat ik dit gezien had, kon ik Canberra met een opgelucht hart verlaten. Australie is in goede handen. Zonder parlementaire ruzies kan een land niet geregeerd worden. Canberra is een fijne stad. Wat ben ik blij dat ik terug in Sydney ben.