woorden

Vanacht werd ik geteisterd door irrelevante gedachten. Stoppen kan ik het niet. Nerveus denk ik door.

Taal. Daar dacht ik net aan. Woorden. Zeg een woord vaak genoeg en het begint belachelijk te klinken. De betekenis ebt weg en slechts de klank blijft over. Dan kom je er ineens acgter hoe gek het is dat we met zijn allen bepaalde keelklanken betekenis geven.. Want wat is een woord nou behalve een gezamelijke afspraak om dat geluid een betekenis, een beeld of kleur of gevoel mee te geven?

Hoe onnauwkeurig dit werkt kan makkelijk worden aangetoond. Denk aan een tuin. Sluit nu even de ogen en denk aan een tuin. Ziet u het voor u? Hoe zag het er uit? Was het uw achtertuin waar u aan dacht? Of de tuin van uw grootvader met dan onberispelijke gazon? Of was het een soort fantasietuin met de meest mooie lentebloesems en zoemende bijen? Wat u ook zag, het was een uiters persoonlijke voorstelling. Een voorstelling die niet met die van vrienden of zelfs naatste familie zal overeenkomen. Iedereen creëert een ander beeld als hij over een tuin denk en toch... Toch gebruiken we allemaal dit woord elke dag opnieuw en zélfs met al die uiteenlopende, individuele definities die bestaan, lijken we elkaar te begrijpen als we het over een tuin hebben. We weten wat een tuin is.

Wat is dat dan?
Zijn het de bloemen en de planten, met zorg en liedfe geplant, die een tuin maken? Is het de aarde waarin ze wortel schieten? Zijn het de wormen die in de aarde rondwurmen en haar zo van zuurstof voorzien? Is het het gazon? De bijtjes of de heg? Of..., zijn het al deze begrippen samen die een tuin maken? Zonder plant of aarde heb je toch zeker geen tuin? Nee. Een tuin heeft al deze componenten nodig om zichzelf te definiëren.

Wat voor waarde heeft het begrip 'tuin' eigenlijk nog als het al die componenten nodig heeft om te zijn? Laat me het uitleggen: Al die aarde en planten en wormen in de grond en het gazon en die heg... Al die dingen maken samen een tuin. Maar andersom werkt dat niet! En tuin maakt geen plant, gras of worm. Het is slechts een verzamelnaam van al die dingen. Toch behandelen we het als een ding, een entiteit op zich. Zo hebben we eigenlijk iets nieuw gecreëert.

Dit moet. De mens moet werken met deze voorstellingen, met deze eigenlijk niet bestaande entiteiten. De tuin is een zelfgemaakt ding, een illusie. In feite is er slechts aarde, wat planten, het gazon en de heg. Losstaande dingen die wij samen 'tuin' noemen. Zo is elk woord slechts een vagelijk omlijnd iets. Een zelfgemaakt ding dat in feite niet bestaat. Ook de aarde, de planten, het gazon en de heg zijn slechts beelden die we in deze keelklanken gegoten hebben. Algemene benamingen in een specifieke wereld. Met deze met betekenis bezwangerde klanken, vormen en benoemen we de wereld om ons heen.

Zo creëert de taal een illusoire wereld voor mensen. Een wereld die we nodig hebben om dat wat buiten die illusie ligt te raken. Taal is ons hulpmiddel hiervoor. Het is het belangrijkste stuk gereedschap in de gereedschapskist van de mens.