Perfectionisme

Ik heb mezelf altijd gezien als een perfectionist; Als ik iets doe, dan doe ik het goed. Wanneer ik werk, dan werk ik hard. Ik probeer mijn werk zo goed mogenlijk te doen, zelfs als ik er geen flauwe reet aan vind. Maar dit geldt niet alleen voor werk natuurlijk. Als ik hier iets opschrijf dan hoop ik zo duidelijk mogenlijk te zeggen wat ik wil zeggen. Ondanks al die mooie woorden die tot mijn beschikking staan blijft dat nog steeds een hele taak. Hoe schilder ik zo goed mogenlijk het beeld dat ik in mijn hoofd zie? Welke woorden doen mijn ervaringen het meeste recht aan? Dat zijn moeilijke besluiten, zeker voor iemand die zo veel aan woorden hecht, zoals ik.

Veel mensen hebben misschien de indruk dat ik geen perfectionist ben. Ik ben regelmatig als 'lui' beschreven. Een half jaar werken om vervolgens een half jaar alleen maar dat geld aan vrije tijd te verspillen, wat ik drie jaar achter elkaar gedaan heb, klinkt niet als het werk van iemand die naar perfectie streeft. Ik zie het zo: Ik streefde in die periodes naar een staat van perfecte luiheid. Nergens voor hoeven opstaan, alles wat ik ondernam deed ik in een slakkengangetje. Ik werkte om verplichtingen te voorkomen. Dom? Vast. Lekker? Soms. Vervullend? Nee. Makkelijk? Zeker.

Ik heb in mijn verleden, en ook nu, veel dingen gedaan die verre van perfect zijn. Eerder imperfect... of gewoon dom. Vooral nalatigheid is een van mijn grote problemen. Het simpelweg niet regelen van, soms de meest simpele, dingen. Maar ook dat durf ik te registreren onder mijn streven naar perfectie. Want zodra ik niet zeker weet of ik iets goed kan doen, waarom zou ik het dan doen? Dan word ik misschien wel geconfronteerd met het feit dat ik NIET alles onder controle heb, dat ik NIET hyperintelligent ben (wat ik wel ben overigens).

Ook nu ben ik in een staat van ontspannenheid die grenst aan lethargie. Loom wieg ik heen en weer in een hangmat terwijl ik het zoveelste goede boek verslind. In de avond praat ik met mijn medebackpackers over... tsja, over onbenullige dingen die niet teveel geesteskracht kosten. En nu zit ik voor een computerscherm met een overheerlijke bessen-appel smoothie rustig na te denken over dit aspect van mijn leven. Want ik besef me nu dat ik deze kunst van uitrusten en ontspannen heb geslepen en geraffineert tot de allerhoogste staat van perfectie. Ik zou trots op mezelf moeten zijn, maar in plaats daarvan wordt ik overmeesterd door een gevoel van ongemak. Ik ben op hetzelfde punt beland waar ik zo vaak al ben geweest en waar ik zo ongelovelijk veel tijd heb verspeelt. Het maakt niet uit dat ik 16000 kilometer van mijn huis en houtkacheltje verwijdert ben, ik ben op precies dezelfde plek.

Dus wordt ik rusteloos en ik begin te draaien in mijn bed en na te denken over mezelf en mijn leven en mijn levensdoelen. Ik denk: 'waar rust ik van uit?' Ik denk: 'waar bereidt ik me op voor?' Ik denk: 'Wat wil ik nou eigenlijk?' Al dit keiharde luieren helpt mij niet in deze existentialistische maalstroom waar ik, voor de zoveelste keer, in ben beland. Is perfectie niet een illusie? Een ideaalbeeld waar we naar streven, maar wat we nooit zullen berijken? Wat betekent dat voor mij?

Het betekend dat ik al die tijd smoesjes voor mezelf heb verzonnen om het moment van actie, van verantwoordelijkheid, maar zo lang mogenlijk uit te stellen. Iets niet doen omdat je misschien niet tevreden bent met het resultaat betekend dat er nooit een resultaat kan zijn. Er is niks mis met luiheid, maar wel als het een symptoon van uitstelgedrag is. Er bestaat een prachtig engels werkwoord voor dit fenomeen: 'to procrastinate'. Het ergens op blijven zitten zonder er iets mee te doen.

Perfectie is onzin. Het is het streven naar perfectie wat er toe doet. Niet het einddoel, maar het pad. Om vanuit de verte naar de ideaalvorm staren zonder ook maar een stap te zetten, leidt nergens toe, slechts naar frustratie. Vele mensen voor mij hebben dit gezegd, maar een mens heeft ervaring nodig om dit ook echt te beseffen.

Tijd om van die luie reet af te komen en een wandeling te maken.